مرتضى مطهري
144
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
بايد به آيين زندگى عمل كند و عمل او مقياس اخلاق ديگران و عمل كردن آنها به آيين زندگى است ، جزء اخلاق رسول اكرم است . و آنچه مربوط به ادارهء داخل زندگى خودش است - مثل طرز تدبير و تربيت زنان و فرزندان و خدمتكاران و كس و كار خودش - از آن جهت كه يك واحد كوچك اجتماعى است ، تدبير منزل است . پيغمبر چگونه بود ؟ آيا زنهايش از او حساب مىبردند يا او از زنهايش حساب مىبرد ؟ آيا تحت تأثير زن و فرزندش بود يا نبود ؟ آنها را چگونه تربيت مىكرد ؟ چقدر به آنها آزادى مىداد ؟ آيا استبداد مىورزيد از لحاظ داخلى يا نه ؟ * ( يا ايها النبى قل لازواجك ان كنتن تردن الحيوة الدنيا و زينتها فتعالين امتعكن و اسرحكن سراحاً جميلًا . و ان كنتن تردن الله و رسوله و الدار الاخرة فان الله اعد للمحسنات منكن اجراً عظيماً . ) * اين قسمت مربوط به تدبير منزل است . استثنايى رسول خدا نسبت به همه نشان داد . و آن قسمت كه مربوط به ادارهء جمعيت بود از آن جهت كه مدير جامعه بود ، روابط جامعه را با خود جامعه و روابط جامعه را با خارج جامعه اداره مىكرد ، سياست مدن بود . و اما ليدرى و رهبرى عبارت است از مكتب داشتن و نفوذ معنوى در پيروان . اخلاق مربوط است به رابطهء انسان با خود و رابطهء فرد با خارج ( خدا يا افراد ديگر ) ، و تدبير منزل مربوط است به رابطهء منزل با خود و با خارج ، و سياست مدن عبارت است از ادارهء جامعه و گرداندن جامعه و مديريت جامعه ، و رهبرى عبارت است [ از ] مكتب داشتن و پيرو ساختن . حالا حتى براى مطلق مديريتها از قبيل مديريت شركتها و مؤسسه ها علم و قواعد و مقرراتى كشف كردهاند . با اينكه از قديم الايام حكماى ما به تبع حكماى يونان توجه